️ AQSh hukumati tomonidan Eswatinga (ilgari Svazilend) deportatsiya qilingan uch kishi Afrikaning inson huquqlari organiga shikoyat bildirib, ularning huquqlarini buzganlikda aylandi. Uch kishining ikkitasi – biri Kubadan, ikkinchisi Yamandan – sakkiz oydan beri Eswatini qamoqxonasida saqlanmoqda. Uchinchisi Orvil Etoriya esa sentyabr oyida ona vataniga, Yamaykaga qaytarildi.
️ Ushbu shaxslar iyul oyida AQSh tomonidan deportatsiya qilingan besh kishidan iborat guruhning bir qismi bo‘lib, oktyabr oyida yana 10 kishi deportatsiya qilindi. Advokatlarning ma’lum qilishicha, Etoriyadan tashqari barchasi hali ham Eswatini qamoqxonasida saqlanmoqda. AQSh ularni “xavfli jinoyatchilar” deb atagan bo‘lsa-da, advokatlar ularning AQShda qilgan har qanday jinoyat uchun jazo muddatini o‘taganligini ta’kidlaydi.
️ Shikoyat Afrika Ittifoqining inson huquqlari bo‘yicha komissiyasi (ACHPR)ga topshirildi. Bu organ a’zo davlatlarning mintaqaviy inson huquqlari kelishuvlariga rioya qilishini nazorat qiladi. Komissiya davlatlardan huquqlarni hurmat qilishni talab qilishi va ishlarni Afrika inson huquqlari sudiga yo‘naltirishi mumkin, ammo ikkala organ ham majburiy kuchga ega emas.
️ Global Strategic Litigation Council tashkilotining advokati Beatrice Njeri: “Qamoqdagi odamlar [Eswatinida] hech qanday jinoyat qilmagan va turli inson huquqlari buzilishlariga duch kelmoqda… Ular cheklanmagan muddatga saqlanmoqda”, dedi. Njeri shuningdek, erkaklarga advokatlari bilan shaxsan uchrashishga ruxsat berilmaganligini, bitta mahbus o‘tgan yil oxirida 30 kunlik ochlik e’lon qilib, organlar ishdan chiqish belgilarini ko‘rsatganini aytdi.
️ Eswatini hukumati matbuot kotibi Thabile Mdluli huquqiy shikoyatni ko‘rmaganligini aytdi. AQSh esa Donald Trump ma’muriyati tomonidan ommaviy deportatsiyalarni amalga oshirishga urinish jarayonida o‘nlab muhojirlarni uchinchi davlatlarga deportatsiya qilmoqda. AQSh Immigratsiya va Bojxona nazorati (ICE) mamlakatda 68 000 dan ortiq odamni qamoqqa olgan.
️ AQSh tomonidan uchinchi davlatlarga deportatsiya qilinganlarni qabul qilgan boshqa Afrika davlatlari orasida Gana, Ruanda, Janubiy Sudan va Uganda bor. Reuters agentligining ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh Eswatini bilan 160 gacha uchinchi davlat fuqarolarini qabul qilish uchun 5,1 million dollar to‘lashga kelishib olgan. Fevral oyida Eswatini Oliy sudi mahalliy nodavlat tashkilotlarning deportatsiya qilinganlarni qamoqqa olish konstitutsiyaga zid degan da’vosini rad etdi.
Source: www.theguardian.com