️ Vashington, DC – Amerika Qo‘shma Shtatlari Senati Donald Trumpning Eron bilan urushini cheklashga qaratilgan rezolyutsiyani qabul qilishda muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Jarayoniy ovoz berishda rezolyutsiya 47-52 hisobida rad etildi, bu Kongressning prezidentning harbiy harakatlarini nazorat qilishga urinishlaridagi yana bir katta muvaffaqiyatsizlik bo‘ldi.
️ Senatdagi qonun chiqaruvchilar kun davomida Kongressning Trumpning Eron bilan harbiy harakatlarini tasdiqlash yoki to‘xtatish vakolatlarini qo‘llash uchun bahslashdilar. Rezolyutsiya tarafdorlari, Trump Isroil bilan birgalikda urush boshlab, konstitutsiyaviy vakolatlaridan oshib ketganini ta’kidlashdi. AQSh Konstitutsiyasining II-moddasiga ko‘ra, prezidentlar faqat o‘zini himoya qilish maqsadida darhol tahdid ostida bo‘lgan taqdirda bunday hujumlarni boshlashi mumkin, aks holda urush e’lon qilish huquqi faqat Kongressga tegishli.
️ Senator Tim Kaine Senatda chiqish qilib, Trump ma’muriyati “maxfiy muhitda ham” Eron tomonidan AQShga qarshi darhol hujum tahdidi borligi haqida “hech qanday dalil keltira olmaganini” aytdi. U shuningdek, “Bu urush darajasiga yetmaydigan kichik hujum deb aytib bo‘lmaydi” va “Bu bir martalik harakat va Eron bilan dushmanlikda hech qanday qo‘shin ishtirok etmaydi deb bo‘lmaydi”, deb qo‘shimcha qildi.
️ Trump ma’muriyati 28-fevralda harbiy hujumini boshlagandan beri, urushning hozir nima uchun zarur ekanligi haqida turli asoslar keltirdi. Trump Eronning o‘tgan yilgi zarbalarda “yo‘q qilingan” yadro dasturini qayta tiklamoqchi ekanligini va AQShga hujum qilish uchun uzoq masofali raketalar ishlab chiqarmoqchi ekanligini taklif qildi. Davlat kotibi Marko Rubio esa Isroilning Eronga hujum rejalashtirgani, bu esa mintaqadagi AQSh aktivlariga qarshi qasos olishga olib kelishi mumkinligini aytdi, ammo Trump keyinchalik bu da’voni rad etib, Eronning Isroilga darhol hujum rejalashtirganini aytdi.
️ Bir qancha respublikachilar rezolyutsiyaga qarshi chiqib, Eronning so‘nggi 47 yildagi tahdidlari prezidentning harbiy harakatini oqlaydi, deb ta’kidladilar. Senator Jeyms Risch Konstitutsiya “prezidentga nafaqat huquq, balki AQShni himoya qilish majburiyatini ham beradi”, deb hisobladi. U shuningdek, Eronning o‘tgan yil iyun oyida Isroil boshchiligidagi 12 kunlik urush davomida amalga oshirilgan AQSh hujumidan keyin yadro energiya aktivlarini qayta tiklashga urinishlarini ko‘rsatdi.
️ Ovoz berish Kongressda urush vakolatlari rezolyutsiyalarining bir qator muvaffaqiyatsizliklaridan so‘nggi bo‘ldi. 1973-yilgi Urush Vakolatlari Qonuniga ko‘ra, AQSh prezidentlari AQSh qo‘shinlarini 60 kundan ortiq harbiy harakatlarga jalb qilgandan so‘ng Kongressning tasdig‘ini olishlari shart. Pentagon rahbari Pit Hegset chorshanba kuni ertalab AQSh operatsiyasi endigina boshlanganini va mintaqaga ko‘proq AQSh aktivlari yuborilayotganini ta’kidladi.
️ Qarama-qarshilikning davomiyligi va ko‘lami noaniq bo‘lib qolmoqda, garchi Trumpning o‘zi u “to‘rt-besh hafta” davom etishi mumkinligini aytgan bo‘lsa-da. Risch mojaro tezda hal etilishiga umid bildirdi. Agar chorshanba kungi harakat muvaffaqiyatli bo‘lganida ham, Senatning urush vakolatlari rezolyutsiyasi qonun bo‘lishidan oldin qiyin kurashga duch kelardi, chunki ikkala palata uni qabul qilishi va prezident imzolashi kerak edi, lekin Trump uni veto qilishi mumkin edi.
Source: www.aljazeera.com