Niger harbiy hukumati to‘qqizta fransuz ommaviy axborot vositasining faoliyatini to‘xtatdi. Bu qaror, rasmiylarning so‘zlariga ko‘ra, “jamoat tartibi, milliy birlik, ijtimoiy hamjihatlik va respublika institutlari barqarorligiga jiddiy tahdid soladigan kontentni tarqatish” bilan bog‘liq.
To‘xtatilgan nashrlar qatoriga France 24, RFI, AFP, TV5 Monde, Jeune Afrique va Mediapart kiradi. Milliy aloqa observatoriyasi (ONC) tomonidan e’lon qilingan qaror “zudlik bilan” kuchga kirgan va sun’iy yo‘ldosh paketlari, kabel tarmoqlari, raqamli platformalar, veb-saytlar va mobil ilovalarni o‘z ichiga oladi.
Chegara bilmas muxbirlar tashkiloti (RSF) bu qarorni “suiiste’mol” deb atadi. RSF, Niger va uning ittifoqchilari Mali va Burkina-Faso harbiy hukumatlari matbuot erkinligini bostirish bo‘yicha muvofiqlashtirilgan strategiyani amalga oshirayotganini ta’kidladi.
Nigerda harbiy hukumat 2023-yil iyul oyida hokimiyatni egallab, demokratik yo‘l bilan saylangan prezident Muhammad Bazumni ag‘dargan va hibsga olgan edi. O‘shandan beri hukumat mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalariga, ayniqsa o‘z siyosatini tanqid qilganlarga nisbatan taqiq va to‘xtatishlar joriy qilmoqda.
RFI va France 24 to‘ntarishdan bir necha kun o‘tib to‘xtatilgan, Britaniyaning BBC esa 2024-yil dekabrda to‘xtatilgan edi. Fransuz va boshqa xorijiy ommaviy axborot vositalarining nishonga olinishi Nigerning sobiq mustamlakachi Fransiya bilan aloqalarni uzishi va G‘arb ittifoqchilaridan uzoqlashishi bilan bog‘liq.
2023-yil oxirida Niger Parij rahbarlaridan mamlakatdagi minglab askarlarni olib chiqishni so‘ragan. Uch davlat keyinchalik Rossiya bilan mudofaa hamkorligini o‘rnatgan. Mahalliy jurnalistlar ham jabr ko‘rmoqda; ikki nigeriyalik jurnalist bir necha oylik qamoqdan keyin ozod etilgan.
2024-yilda Niger hukumati “jamoat tartibini buzishi mumkin bo‘lgan” ma’lumotlarni raqamli tarqatishni jinoyat deb hisoblaydigan qonunni kuchaytirgan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti noyabr oyida 13 jurnalist hibsga olinganini ma’lum qilgan. RSFning 2025-yilgi matbuot erkinligi indeksida Niger 37 pog‘onaga tushib, 180 mamlakat ichida 120-o‘rinni egallagan.
Source: www.aljazeera.com