AQSh Davlat kotibi Marko Rubio seshanba kuni jurnalistlarga BMTni Eronga “kemalarni portlatishni to‘xtatish, minalarni olib tashlash va gumanitar yordamni o‘tkazish” uchun bosim o‘tkazishga chaqirdi.
BMT Xavfsizlik Kengashi a’zolari seshanba kuni AQSh va uning ittifoqchilari – Bahrayn, Saudiya Arabistoni, BAA, Quvayt va Qatar tomonidan tayyorlangan rezolyutsiya loyihasi bo‘yicha yopiq muzokaralarni boshladilar. Agar qabul qilinsa, bu hujjat Eronga qarshi sanksiyalar va hatto harbiy kuch ishlatishga ruxsat berishi mumkin.
Tinchlik davrida dunyo neft va gazining beshdan bir qismi tashiladigan Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi neft narxining keskin oshishiga va global iqtisodiy inqiroz qo‘rquviga sabab bo‘ldi.
Trump ma’muriyati 2025-yil yanvaridan beri BMTga nisbatan dushmanona munosabatda bo‘lib, xalqaro maydonda o‘z yo‘lini tanlashni afzal ko‘rdi. Shunday bo‘lsa-da, hozir AQSh yordam uchun BMTga murojaat qilmoqda.
Rubio BMTning “foydaliligi” sinovi sifatida Eronga qarshi rezolyutsiyani chaqirdi va Xitoy hamda Rossiyani veto qo‘llamaslikka undadi. “Agar xalqaro hamjamiyat bunchalik oddiy masalani hal qila olmasa, BMT tizimining qanday foydasi borligini bilmayman”, dedi u.
Loyiha Erondan Hormuz bo‘g‘ozida kemalarga hujumlarni to‘xtatish, “noqonuniy to‘lovlar”ni bekor qilish va barcha minalarning joylashuvini oshkor qilishni talab qiladi. Shuningdek, Tehrondan gumanitar koridor yaratish bo‘yicha BMT sa’y-harakatlarida ishtirok etish so‘raladi.
Avvalgi Bahrayn rezolyutsiyasi Rossiya va Xitoy tomonidan veto qilingan edi. Yangi loyiha harbiy kuch ishlatish haqida aniq tilni o‘z ichiga olmaydi, lekin BMT Nizomining VII bobiga asoslanadi. Rubio matnga “kichik o‘zgartirishlar” kiritilganini, ammo veto oldini olish mumkinmi, noma’lumligini aytdi.
BMT Bosh kotibi 30 kun ichida Erinning talablarga rioya qilishi haqida hisobot berishi va agar talablar bajarilmasa, Xavfsizlik Kengashi qo‘shimcha choralar, jumladan sanksiyalarni ko‘rib chiqishi kutilmoqda. AQSh rezolyutsiyani juma kuniga qadar yakunlab, keyingi hafta ovoz berishni rejalashtirmoqda.
Source: www.aljazeera.com