Ukrainalik sayyoh Ruslana Novak va uning do‘sti Iordaniyaning qadimiy Petra shahriga kelganida, pushti qumtoshdan o‘yilgan ulkan fasad oldida deyarli yolg‘iz qolishdi.
AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi fevral oyi oxirida boshlanganidan beri, mashhur “Atirgul shahri” deyarli bo‘shab qoldi, odatdagi xorijiy sayyohlar oqimi deyarli to‘xtadi.
“Albatta, urush haqida eshitganmiz... Bu muammo emas, chunki men Ukrainadanman va urush nimaligini bilaman”, dedi sug‘urta agenti Novak AFP agentligiga. “Bu mamlakat urushayotgan davlatlar bilan o‘ralgan, ammo Iordaniya... juda tinch”, dedi u, mamlakatni xavfsiz va go‘zal deb ta’riflab.
Kirish joyida suvenir sotuvchisi Xolid al-Saidat va uning hamkasblari do‘konlari oldida, lablarida sigaretalar bilan o‘tirishardi. Sayyohlarni vodiy bo‘ylab olib yuradigan eshak va otlar ham harakatsiz turardi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu manzara Iordaniyada “turizmning qulashini” aks ettiradi.
“G‘azodagi urush turizmni 80-90 foizga kamaytirdi”, Erondagi mojaro esa xorijiy sayyohlar sonini “deyarli nolga” tushirdi. “Har kuni ochamiz, ammo yashash uchun yetarli daromad topamizmi, bilmaymiz”, deya qo‘shimcha qildi u.
Turizm Iordaniya yalpi ichki mahsulotining 14 foizini tashkil qiladi, rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, bu sohada 60 000 kishi bevosita, yana 300 000 kishi bilvosita band. O‘tgan yili yetti milliondan ortiq sayyoh 7,8 milliard dollar daromad keltirgan.
Petra turizm boshqarmasi raisi Adnan al-Savairning aytishicha, yil boshida “birinchi ikki oyda 112 000 xorijiy sayyoh bilan juda yaxshi” boshlangan edi. “Ammo urush bilan hamma narsa o‘zgardi”, deydi u. Mart va aprel oylarida Petraga tashrif buyuruvchilar soni 28-30 000 gacha tushib ketgan.
Bekor qilishlar shunchalik jiddiyki, ba’zi mehmonxonalar yopilishni o‘ylamoqda. Mahalliy turizmni rag‘batlantirish sxemasi ishga tushirilgan bo‘lsa-da, uning ta’siri “ahamiyatsiz”, chunki soha asosan xorijiy guruhlarga bog‘liq.
Urush boshlanganidan beri, dron va raketalarning qoldiqlari qirollikka tushib kelgan. Iordaniya armiyasi urush boshidan apreldagi sulhgacha 281 ta eron raketasi va droni mamlakat tomon otilganini, ularning aksariyati tutib olinganini ma’lum qildi.
Urushdan oldin sayyohlik agentliklarining bron kalendarlari deyarli to‘la edi, ammo keyin birdan bo‘shab, 1400 litsenziyalangan gid uchun inqirozga sabab bo‘ldi. Suvenir sotuvchisi Ibrohim al-Atme, “Ajoyib bahor mavsumiga umid qilgandik, ammo... umidlarimiz yo‘qoldi”, deydi.
Source: www.aljazeera.com