“Sukut saqlama” (Nemolchi.uz) loyihasi Andijon viloyatida voyaga yetmagan qizni jinsiy ekspluatatsiya qilishga urinish bo‘yicha sud hukmini oshkor qildi. Hodisa 2025-yil sentabr oyida sodir bo‘lgan bo‘lib, ayblanuvchi M. Usmonxo‘jayeva 18 yoshga to‘lmagan Z.ni pul evaziga erkak bilan jinsiy aloqaga kirishishga tayyorlagan.
Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, Usmonxo‘jayeva tunda “Bog‘ishamol” bog‘ida uydan chiqib ketgan Z. bilan tanishib, unga enaga bo‘lib ishlashni taklif qilgan. Bir necha kun davomida u qizni turli joylarga olib borib, xarajatlarini to‘lagan. 23-sentabr kuni ular Xonoboddagi dachaga borib, ertasi kuni Namanganga jo‘nashni rejalashtirgan. Shu vaqtda Qo‘rg‘ontepa tumani IIB xodimlari Usmonxo‘jayevani 1 million so‘m olayotganida qo‘lga olgan. Oldindan telefon orqali kelishilgan narxda voyaga yetmagan qizning yoshi “tovar”ning qo‘shimcha xususiyati sifatida ko‘rsatilgan.
Dastlab tergov Jinoyat kodeksining 135-moddasi 3-qismi “b” bandi (odam savdosi) bilan malakalangan bo‘lib, bu 10 yildan 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni nazarda tutadi. Biroq sud Oliy sud Plenumining qaroriga asoslanib, qilmishni 131-moddaning 4-qismi “a”, “b” bandlari (qo‘shmachilik) bilan qayta malakalagan. Sudya Z.ning Usmonxo‘jayevaga moliyaviy jihatdan qaram bo‘lmagani va hodisa bir martalik bo‘lgani sababli odam savdosi unsurlari isbotlanmagan deb topgan.
2026-yil yanvar oyida Usmonxo‘jayevaga 4 yil 6 oy ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan va bu jazo Jinoyat kodeksining 57-moddasi (yengilroq jazo tayinlash) bilan yanada yumshatilgan. “Sukut saqlama” loyihasi asoschisi Irina Matviyenkoning ta’kidlashicha, bu yerda klassik gruming sxemasi qo‘llanilgan, ammo O‘zbekistonda gruming alohida jinoyat sifatida tan olinmagan.
Matviyenko sudning Plenum qaroriga tayanishini tanqid qilib, unda kattalar va voyaga yetmaganlar o‘rtasida farq qilinmaganini, shuningdek, Z.ning yoshi va hokimiyat asimmetriyasini hisobga olinmaganini qayd etgan. Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyaning Fakultativ protokoli esa bolani jinsiy ekspluatatsiya maqsadida mukofot evaziga berib yuborishning o‘zini jinoyat deb hisoblaydi.
Loyiha vakili milliy amaliyot xalqaro standartlarga javob bermayotganini, ishlar qayta tasniflanib, jazolar yumshatilayotganini va bolalar yetarli himoyasiz qolayotganini ta’kidlagan. Bu holat Xorazm viloyatidagi mehribonlik uyi mudirasi va boshqa shunga o‘xshash ishlarni eslatadi.
Source: www.gazeta.uz