O‘zbekistonning Qoraqalpog‘iston Respublikasidan kelib chiqqan an’anaviy non turi – “Chimboy zag‘ara-noni” rasmiy ravishda geografik belgilangan mahsulot sifatida ro‘yxatga olindi. Bu qaror, uning o‘ziga xosligini mustahkamlab, huquqiy himoyani ta’minlaydi va mintaqaning oziq-ovqat brendini kuchaytiradi.

Zag‘ara-non Qoraqalpog‘istonning tarixi va madaniyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan noyob mahsulotdir. Yozma va arxeologik manbalar shuni ko‘rsatadiki, mintaqa aholisi qadim zamonlardan dehqonchilik bilan shug‘ullangan, ularning asosiy oziq-ovqati bug‘doy, tariq, jo‘xori va guruch kabi don ekinlari bo‘lgan. Donni qo‘l bilan maydalab, unidan an’anaviy non tayyorlashgan.

Zag‘ara-nonning o‘ziga xos xususiyati uning tarkibi va tayyorlash usulidadir. Ilgari u tariq, bug‘doy va jo‘xori unlari aralashmasidan, sabzi yoki qovoq qo‘shib pishirilgan. Bugungi kunda bu an’ana saqlanib qolgan, Chimboy tumanida jo‘xori sanoat miqyosida yetishtiriladi, bu esa uni mahalliy oshxonaning ramziga aylantirgan. Asosiy ingredientlar jo‘xori va bug‘doy unlari, sabzavot qo‘shimchalari, tuz, yog‘ va suvdan iborat.

Geografik belgilangan mahsulot maqomini olish, “Chimboy zag‘ara-noni” nomi va tayyorlash texnologiyasi endi huquqiy himoya ostida ekanligini anglatadi. Bu mahsulotning o‘ziga xosligini saqlash, yagona sifat standartlarini o‘rnatish va mintaqaviy oshxonani mamlakat ichida va undan tashqarida tan olinishini oshirish imkonini beradi.

Geografik belgilangan mahsulot intellektual mulk obyekti bo‘lib, mahsulotning ma’lum bir mintaqa bilan bog‘liqligini va tabiiy va madaniy omillar bilan belgilanadigan maxsus sifatlarini tasdiqlaydi. Ilgari, Qoraqalpog‘istonning Orolbo‘yi hududlaridan kelib chiqqan an’anaviy “Baliq qarma” taomi ham geografik belgilangan mahsulot sifatida davlat reestriga kiritilgan edi.

Source: podrobno.uz