Mali 2012 yildan beri davom etayotgan harbiy to‘ntarishlar, siyosiy beqarorlik va xavfsizlik inqirozi bilan kurashmoqda. 25 aprelda Al-Qoida bilan bog‘liq qurolli guruh tuareg separatistlari bilan birlashib, mamlakat bo‘ylab hujumlar uyushtirdi, natijada Mudofaa vaziri Sadio Kamara halok bo‘ldi va poytaxt Bamako qamal qilindi.

Shu beqarorlik sharoitida Mali 24 million aholisi ulkan oltin resurslariga ega: isbotlangan zaxiralar taxminan 800 tonnani tashkil etadi, bu Afrika bo‘yicha Janubiy Afrika (5000 tonna) va Ganadan (1000 tonna) keyin uchinchi o‘rinda. Hukumat geologik salohiyatni 2000 tonnagacha deb baholamoqda.

Konchilik sektoridan ikki milliondan ortiq kishi daromad oladi, aksariyat oltin konlari janubiy Sikasso va Koulikoro hamda g‘arbiy Kayes mintaqalarida joylashgan. Jahon Oltin Kengashi ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda Mali 100 tonna oltin ishlab chiqargan, bu Afrika bo‘yicha Gana (140,6 tonna) dan keyin ikkinchi o‘rin.

Rasmiy yillik ishlab chiqarish 57 tonnani tashkil etadi, farq kontrabanda va norasmiy ishlab chiqarish bilan izohlanadi. Oltin Malining asosiy eksporti bo‘lib, umumiy eksportning 80 foizini tashkil etadi va 2024 yilda 4,3 milliard dollar daromad keltirgan.

Tarixan konchilik sektori xorijiy kompaniyalar, ayniqsa Kanada va Avstraliya firmalari tomonidan boshqarilgan, Xitoy ishtiroki ortib bormoqda. 2023 yilda harbiy o‘tish davri hukumati yangi konchilik kodeksini joriy etib, davlatga konlarda 35 foiz ulush olish imkonini berdi.

Kanadaning Barrick Gold kompaniyasi Loulo-Gunkoto majmuasida 2005 yildan beri ishlaydi. Boshqa yirik konlar: Fekola, Syama va Sadiola Hill. Goulamina loyihasi Malining eng yirik litiy koni bo‘lib, asosan Xitoyning Ganfeng Lithium kompaniyasiga tegishli.

Malida oltindan tashqari litiy, uran, fosfatlar, temir rudasi, marganets va olmos zaxiralari mavjud. Goulamina loyihasi 200 million tonnadan ortiq litiyli resurslarni o‘z ichiga oladi. Shimoliy mintaqalardagi beqarorlik konchilik rivojlanishini sekinlashtirmoqda.

Source: www.aljazeera.com