️ O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 5-mart kuni o‘tkazilgan yig‘ilishda ayrim viloyat hokimlari va ularning investitsiyalar bo‘yicha o‘rinbosarlarini farmatsevtika sohasidagi faoliyatlarini tanqid qildi. Mamlakat bo‘yicha 136 gektar maydonda beshta farmatsevtika zonasi tashkil etilgan bo‘lsa-da, ayrim hududlarda bu zonalar amalda e’tiborsiz qoldirilgan. Masalan, Jizzax farmatsevtika zonasida o‘tgan yili birorta ham dori vositasi ishlab chiqarilmagan, Bo‘stonliq farmzonasidagi 14 gektar yer maydoni esa 2017-yildan beri bo‘sh turibdi.
️ Prezident hokimlarning nafaqat yangi loyihalar sonini ko‘paytirmayotgani, balki mavjud quvvatlardan ham samarali foydalana olmayayotganini ta'kidladi. O‘tgan yili respublika bo‘yicha 96 ta korxonaning aylanma mablag‘i 312 milliard so‘mga kamaygan. Jizzax va Samarqand viloyatlarida birorta ham loyiha ishga tushirilmagan, Buxoro viloyatida bor-yo‘g‘i 200 ming dollarlik bitta loyiha, Xorazm viloyatida esa 2 million dollarlik bitta loyiha amalga oshirilgan.
️ Tadbirkorlar farmatsevtika zonalaridagi soliq imtiyozlarini boshqa korxonalarga ham tatbiq etish iltimosi bilan murojaat qilgan, chunki bunday zonalar hamma hududlarda mavjud emas. Shavkat Mirziyoyev ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatladi va yangi qo‘llab-quvvatlash choralarini e’lon qildi. 1-apreldan boshlab farmatsevtika mahsulotlarini ishlab chiqarish, shuningdek, dorivor o‘simliklarni yetishtirish va qayta ishlash bo‘yicha loyihalar, joylashgan manzilidan qat’i nazar, uch yil muddatga yer solig‘idan ozod qilinadi.
️ Bundan tashqari, tadbirkorlar loyiha ishga tushganidan keyin uch yil davomida foyda solig‘i va mol-mulk solig‘idan ozod etiladi. Har yili 1-iyulga qadar tadbirkorlarga ishlab chiqarishni mahalliylashtirish tavsiya etiladigan dori vositalari va tibbiy buyumlar ro‘yxati e’lon qilib boriladi. Ushbu ro‘yxatdagi preparatlarni ishlab chiqarish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirishni istagan tadbirkorlar xorijiy valyutada yillik 7% stavka bilan kreditlar olishlari mumkin bo‘ladi.
️ Prezident qiymati 1 milliard dollar bo‘lgan yangi farmatsevtika loyihalarini shakllantirish va ishga tushirish bo‘yicha topshiriq berdi. Viloyat hokimliklari sohada umumiy qiymati 2,5 milliard dollarlik loyiha takliflarini tayyorladi. Ularning amalga oshirilishi yiliga 1 milliard dollarlik import o‘rnini bosuvchi dori vositalari ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish imkonini beradi. Masalan, Andijon viloyatida 203 million dollarlik 16 ta loyihani amalga oshirish rejalashtirilgan, ulardan biri qon plazmasidan inson albumini ishlab chiqarishni nazarda tutuvchi 30 million dollarlik loyiha bo‘lib, u O‘zbekistondagi bunday turdagi ilk ishlab chiqarish quvvati bo‘ladi.
️ Shu bilan birga, Navoiy, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari hokimlari tomonidan taklif etilgan loyihalar hajmi hatto 100 million dollarga ham yetmasligi qayd etildi. Prezident taqdim etilgan loyihalarning iqtisodiy samaradorligini o‘rganish va ularni amalga oshirish choralarini ko‘rish bo‘yicha topshiriq berdi. Mutasaddilarga past quvvatda ishlayotgan yoki banklar balansiga o‘tkazilgan korxonalarni sog‘lomlashtirish dasturini boshlash vazifasi yuklatildi.
️ Bojxona qo‘mitasi raisi Akmalxo‘ja Mavlonov yanvarda “importni investitsiyaga aylantirish” va preparatlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish zarurligini ma’lum qilgandi. 2025-yilda farmatsevtika sohasidagi aylanma hajmi 2 milliard dollarni tashkil etgan, bu 2024-yilga nisbatan 18% ga (taxminan 300 million dollarga) ko‘pdir. Eksport hajmi 32 million dollarga yetgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan yil davomida 803 million dollarlik (40%) preparatlar mamlakatga 25 dan 45 darajagacha bo‘lgan haroratda, ya’ni tashish shartlarini buzgan holda olib kirilgan. Shavkat Mirziyoyev yig‘ilishda 2030-yilgacha ichki bozordagi mahalliy dori vositalari ulushini 70% ga yetkazish, shuningdek, yaqin besh yil ichida eksportni 1 milliard dollargacha oshirish bo‘yicha topshiriq berdi.
Source: www.gazeta.uz