Yevropa Ittifoqi yetakchilarining Kiprda bo'lib o'tgan so'nggi sammitida kutilgan mavzular – yangi byudjet va amaliy masalalar – o'rnini navbatdagi keskin inqiroz egalladi. AQShning Ispaniyani NATOdan chiqarib yuborish haqidagi maxfiy xati sizdirilgani vaziyatni yanada chigallashtirdi.
Pentagon xatida Ispaniya AQShning Eronga qarshi harbiy kampaniyasini qo'llab-quvvatlamagani uchun jazolanmoqchi ekani aytilgan. Biroq NATO nizomida a'zoni chiqarib yuborish tartibi mavjud emas va bu qaror barcha a'zolarning bir ovozdan roziligini talab qiladi.
Yevropa yetakchilari Ispaniyani himoya qilishdi. Gollandiya bosh vaziri Rob Jetten Ispaniya NATOning to'liq a'zosi bo'lib qolishini "kristal tiniq" bayon qildi. Germaniya yuqori martabali amaldori esa bu borada hech qanday o'zgarish bo'lmasligini ta'kidladi.
Italiya bosh vaziri Giorgia Meloni, bir paytlar Tramp bilan yaqin aloqada bo'lgan bo'lsa-da, endi Vashington va Madrid o'rtasidagi keskinlikni "umuman ijobiy emas" deb baholadi. Meloni Italiyadagi o'sib borayotgan Trampga qarshi kayfiyatni hisobga olib, unga qarshi chiqishga majbur bo'ldi.
AQSh prezidenti Donald Tramp Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanchesning Eronga qarshi hujumlarni noqonuniy deb ataganidan va Ispaniyadagi qo'shma harbiy bazalardan foydalanishga ruxsat bermaganidan g'azablangan. Sanches, shuningdek, Trampning mudofaa xarajatlarini yalpi ichki mahsulotning 5 foiziga oshirish talabini rad etgan yagona NATO a'zosi edi.
Fransiya prezidenti Emmanuel Makron Trampni NATOni "bo'shatishda" aybladi. Polsha bosh vaziri Donald Tusk esa AQShning hujum holatida ittifoqchilarga yordam berishiga shubha bildirdi.
NATOning sobiq bosh kotibi Yens Stoltenberg bu keskinliklar davom etsa, NATOning 10 yildan keyin mavjud bo'lishi kafolatlanmaganligini ogohlantirdi. U AQShning ittifoqchilarga muhtojligini ta'kidladi, chunki ular birgalikda global iqtisodiyot va harbiy quvvatning 50 foizini tashkil qiladi.
Yevropa davlatlari Eronga nisbatan diplomatik yo'l va sanksiyalarni afzal ko'radi, AQSh esa harbiy harakatlarni davom ettirmoqda. Bu kelishmovchilik NATO ichidagi bo'linishni yanada chuqurlashtirmoqda.
Source: www.bbc.com