Kaliforniyaning Coachella vodiysida har yili o‘tkaziladigan dunyoning eng yirik ochiq osmon ostidagi musiqa va san'at festivali o‘zining 26 yillik tarixida birinchi marta 1999-yilda g‘alayonli Woodstock festivaliga muqobil sifatida paydo bo‘lgan. Dastlab Pearl Jam guruhi Ticketmaster kompaniyasiga qarshi bojkot e‘lon qilganida, ularga muqobil joy qidirishga majbur bo‘lgan va shu tariqa Empire Polo Clubda 25 ming tomoshabin ishtirokidagi kontsert o‘tkazilgan. Bu esa festivalning kelajakdagi joyi bo‘ldi.
O‘tgan yillarda festival Beyonce, Madonna, Prince, Drake, Lady Gaga, Radiohead va Harry Styles kabi pop va rok qirollarini asosiy sahnasida namoyish etdi. 2026-yilgi festivalda esa Sabrina Carpenter va Justin Bieber kabi pop yulduzlari ishtirok etadi. Biroq, so‘nggi vaqtlarda festivalning o‘ziga xosligi o‘zgarib, ijtimoiy tarmoq influencerlari va yirik korporatsiyalar uchun reklama maydoniga aylanmoqda. Variety jurnali o‘tkazgan so‘rovnomaga ko‘ra, ishtirokchilarning 66 foizi festivalga musiqaga emas, balki “tajriba” va kiyim-kechak uchun kelishadi.
Festival tomoshabinlari ham bu o‘zgarishlarga qarshi chiqmoqda. The London Standard nashrining xabar berishicha, AQShda o‘tkazilgan so‘rovnomada ishtirokchilarning 75 foizi “Coachellaning musiqiy maqsadi” influencerlar tomonidan “soya qoldirilgan” deb hisoblaydi, 68 foizi esa tadbirning korporativlashtirilishini qoralaydi. 2025-yilgi festivalda logistika muammolari tufayli ko‘plab tomoshabinlar kirish uchun 12 soat navbat turishga majbur bo‘lishdi, shuningdek, yetarli miqdorda mobil hojatxonalar yo‘q edi.
Tanqidchilar, shuningdek, festivalda ijrochilarning xilma-xilligi yetarli emasligini ta‘kidlaydilar. Qora tanli ayol ijrochi birinchi marta 2018-yilda, ya‘ni festival tashkil etilganidan deyarli 20 yil o‘tib, Beyonce ishtirokida asosiy sahnada chiqish qildi. Bu yil esa Karol G festival tarixida birinchi latino ayol ijrochi sifatida ishtirok etadi. Biroq, festivalning Instagramga mos keladigan quvnoq va jozibali ko‘rinishi ostida boshqa muammolar ham yashiringan.
2018-yilda Coachellaning egasi va operatori bo‘lgan Anschutz Entertainment Group kompaniyasining milliarder egasi Philip Anschutzning LGBTQ+ guruhlariga qarshi tashkilotlar, abortga qarshi faollar va iqlim o‘zgarishini inkor etuvchilarga pul mablag‘lari ajratgani haqida xabarlar tarqaldi. Anschutz bu da‘volarni “soxta yangiliklar” deb rad etdi, ammo ingliz modeli Cara Delevingne kabi mashhurlar festivalni boykot qilishga chaqirishdi. Bundan tashqari, festival yiliga 100 million dollardan ortiq daromad keltirsa-da, mintaqadagi minglab latino fermerlarining deyarli 40 foizi qashshoqlikda yashaydi.
Barcha muammo va tanqidlarga qaramay, 2026-yilgi Coachella vodiysi musiqa va san'at festivalining chiptalari yana sotilib tugadi. Bu festivalning o‘ziga xosligi va maqsadlariga qaraganda uning brend va ijtimoiy tarmoqlar maydoni sifatidagi ahamiyati ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Source: www.dw.com