Eron rahbariyatining yuqori maslahatchisi va sobiq tashqi ishlar vaziri Ali Akbar Velayati, AQSh va Isroilga qarshi ogohlantirish sifatida, Eron ittifoqchilari Bab al-Mandeb dengiz yo‘lini yopish bilan tahdid qildi. Uning X (sobiq Twitter) dagi bayonotida, "Qarshilik frontining birlashgan qo‘mondonligi Bab al-Mandebni Xurmuz bo‘g‘ozi kabi ko‘radi" deb ta'kidlangan. Bu ogohlantirish Eronning davlat telekanali Press TV tomonidan tasdiqlandi.
Bab al-Mandeb bo‘g‘ozi Qizil dengizni Adan qo‘ltig‘i bilan bog‘lab, global neft savdosida muhim rol o‘ynaydi. Eron tomonidan Xurmuz bo‘g‘ozi samarali ravishda yopilgach, uning ahamiyati yanada oshdi. Bu bo‘g‘oz orqali 2024-yilda 4,1 milliard barrel xom neft va neft mahsulotlari o‘tgan, bu global miqdorning 5 foizini tashkil qiladi. Agar Bab al-Mandeb va Xurmuz bo‘g‘ozi bir vaqtda yopilsa, dunyo neft va gaz ta'minotining 25 foizi bloklanadi.
Tahdidlar AQSh prezidenti Donald Trampning Eronning elektr stansiyalari va ko‘priklarini bombardimon qilish bilan tahdid qilgan bayonotlaridan keyin keladi. Eron esa Xurmuz bo‘g‘ozini AQSh va Isroildan tashqari mamlakatlar kemalari uchun ochiq qoldi. Bab al-Mandeb bo‘g‘ozi Yaman shimoli-sharqida, Jibuti va Eritreya janubi-g‘arbida joylashgan bo‘lib, Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Hutilar tomonidan nazorat qilinadi. Hutilar ilgari Isroil va AQSh bilan bog‘liq kemalarga hujum qilib, bu bo‘g‘ozni vaqtincha yopgan.
Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, agar Hutilar Bab al-Mandebni yopsa, bu global energiya va savdo oqimini jiddiy buzishi mumkin, bu esa Yaqin Sharqdagi mojaroni kengaytirib, butun dunyo bo‘ylab iqtisodiy tanglikni chuqurlashtirishi mumkin. O‘rta Sharq mutaxassisi Elizabet Kendall buni "qo‘rqinchli stsenariy" deb atadi. Biroq, ba'zi tahlilchilar Hutilarning bu harakatni amalga oshirishdan qochishi mumkin, chunki bu Saudiya Arabistoni yoki AQSh kengroq javobiga olib kelishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com