Markaziy Osiyo va Germaniya o‘rtasidagi hamkorlikni jadallashtirish uchun yangi sohalar, jumladan, raqamli texnologiyalar, sanoat kooperatsiyasi va inson kapitalini rivojlantirish masalalari 16-17-aprel kunlari Xivada bo‘lib o‘tgan “Markaziy Osiyo — Germaniya” birinchi ekspertlar forumida chuqur muhokama qilindi. Tadbir O‘zbekiston prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti tomonidan Konrad Adenauer va Fridrix Ebert nomidagi jamg‘armalar bilan hamkorlikda tashkil etildi, bu ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda muhim qadam sifatida baholanmoqda.
Tashqi siyosiy tadqiqotlar markazi bosh ilmiy xodimi Darya Gorelkina bilan suhbatda u uchta ustuvor yo‘nalishni ajratib ko‘rsatdi: institutsional rivojlanishni qo‘llab-quvvatlash, iqtisodiy va texnologik sheriklik, hamda ko‘p tomonlama hamkorlikni rivojlantirish. Germaniya o‘n yillar davomida davlat boshqaruvi sohasidagi salohiyatni oshirishda faol ishtirok etib, 2023-yilda tovar ayirboshlash hajmi qariyb 11 milliard yevroga yetgan, bu 2017-yilga nisbatan uch barobardan ziyod o‘sishni ko‘rsatadi. O‘zbekistonda nemis investitsiyalari sanoat, energetika va infratuzilma sohalarida 1-1,5 milliard dollarni tashkil etib, barqaror o‘sish tendentsiyasini aks ettiradi.
Gorelkina ta’kidlashicha, global muammolar, masalan, iqlim o‘zgarishi va “yashil” transformatsiya bo‘yicha yondashuvlar yaqin bo‘lsa-da, tafovutlar ham mavjud. Germaniya NATO va Yevropa Ittifoqi a’zosi sifatida rivojlangan iqtisodiy tizimga ega, Markaziy Osiyo esa hali rivojlanish bosqichida, bu energetika transformatsiyasi va sanksiya rejimlariga bo‘lgan qarashlarda farqlarni keltirib chiqaradi. Biroq, u bu farqlar cheklangan ekanligini va strategik muloqotga to‘sqinlik qilmasligini ta’kidladi.
Nemis investorlari sanoat, energetika, transport va logistika, shuningdek, ekologik toza texnologiyalarni joriy etishga e’tibor qaratmoqda, ayniqsa qayta tiklanuvchi energetika sohasida faol ishtirok etmoqda. Shu bilan birga, institutsional muhit, investitsiyalarni himoya qilish va tartibga solishning barqarorligi bilan bog‘liq muammolar mavjud, ularni hal qilish uchun izchil choralar ko‘rilmoqda. Gorelkina raqamli texnologiyalar (sun’iy intellekt), sanoat kooperatsiyasi va inson kapitali sohalarida katta salohiyat borligini ta’kidladi, bu yerda Germaniyaning ta’lim va texnologik yechimlari Markaziy Osiyoning yosh mehnat resurslari bilan uyg‘unlashishi mumkin.
Xulosa qilib, yangi hamkorlik modeli uzoq muddatli texnologik sheriklik va nemis kompaniyalarining mintaqadagi ishtirokini kengaytirish uchun poydevor bo‘lib xizmat qilishi mumkin, ammo bu jarayon iqtisodiy va siyosiy qiyinchiliklar bilan birga kelishi kutilmoqda.
Source: www.gazeta.uz