Toshkent shahri va Toshkent viloyatidagi atrof-muhit va aholi salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatayotgan issiqxona xo'jaliklari Surxondaryo viloyatiga ko'chirilishi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan belgilandi. 9-aprel kuni qabul qilingan qarorga ko'ra, Sherobod tumanida "Surxon-Agro" erkin iqtisodiy zonasi va uning direksiyasi tashkil etiladi, bu esa issiqxonalarni yangi hududga o'tkazish uchun asos bo'ladi.
Ko'chirishni rag'batlantirish maqsadida bir qator imtiyozlar joriy etildi. Issiqxona faoliyatini to'xtatib, Surxon-Agro zonasida ishni davom ettirgan tadbirkorlarga kreditlarni qaytarish muddati 5 yilgacha uzaytiriladi, shundan 3 yil imtiyozli davr hisoblanadi. Bundan tashqari, 2028-yil 1-aprelgacha ko'chadigan issiqxonalar uchun demontaj, tashish va qayta o'rnatish xarajatlari 1 sotix yer uchun 500 ming so'mgacha miqdorda Davlat maqsadli jamg'armasi hisobidan qoplanadi.
Toshkent va uning atrofidagi hududlarda ekologik muammolarni bartaraf etish uchun qat'iy cheklovlar o'rnatildi. 2026-yil 1-iyundan boshlab Yuqori Chirchiq, Qibray, Yangiyo'l, Zangiota va Toshkent tumanlarida ko'mir, mazut va boshqa zararli yoqilg'ilardan foydalanadigan yangi issiqxonalarni tashkil etish taqiqlanadi. Mavjud issiqxonalar uchun esa 2026-yil 1-avgustdan boshlab ifloslantirish uchun kompensatsiya to'lovlari 20 baravar oshiriladi va ekologik ekspertiza qayta ko'rib chiqiladi.
Qo'shimcha choralar sifatida, Soliq qo'mitasi 2026-yil 1-sentabrgacha Toshkent va uning atrofidagi issiqxonalar uchun yer solig'i va mol-mulk solig'i stavkalarini 10 baravar oshirishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqishi kerak. Bu chora issiqxonalarni ko'chirishni tezlashtirishga qaratilgan bo'lsa-da, tadbirkorlar uchun qo'shimcha moliyaviy yukni keltirishi mumkin.
O'tgan yillarda Toshkent atrofida "kulrang halqa" deb atalgan, asosan ko'mirda ishlaydigan issiqxonalar tarmog'i shakllangan edi, bu esa havoning ifloslanishiga sabab bo'lgan. Hukumatning ushbu qarori ekologik muammolarni hal qilishga qaratilgan bo'lsa-da, Surxondaryoga ko'chirish jarayoni iqtisodiy va logistik qiyinchiliklarni keltirib chiqarishi mumkin.
Source: www.gazeta.uz