O‘zbekiston Markaziy bankining ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatning oltin-valyuta zaxiralari 2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra 68,99 milliard dollargacha kamaydi. Bu iyul oyidan beri birinchi marta zaxiralarning pasayishi bo‘lib, mart oyida ular 8,1 milliard dollarga (-10,5%) qisqarib, 2026-yil boshidan beri deyarli barcha o‘sishni tenglashtirdi.
Jahon bozorlarida oltin narxining pasayishi asosiy omil bo‘ldi. Markaziy bank hisob-kitoblariga ko‘ra, narxning unsiya uchun 5174,1 dollardan 4553,95 dollargacha pasayishi (-12%) zaxiralarni 8,3 milliard dollarga kamaytirdi. Bu pasayish dekabrda 2,9 milliard dollar, yanvarda 8,6 milliard dollar va fevralda 1,4 milliard dollar o‘sishdan keyin sodir bo‘ldi.
Zaxiralardagi qimmatbaho metallning fizik hajmi ketma-ket oltinchi oy ortib bormoqda, chunki Markaziy bank bu vaqt ichida oltinni sotish o‘rniga sotib oldi. Mart oyida u 280 ming troya unsiyasiga (8,7 tonna) oshib, 13,36 million unsiyaga (415,5 tonna) yetdi, bu statistika yuritilgan davrdagi rekord ko‘rsatkichdir.
Jahon narxlarining oshishi fonida oltin zaxiralari qiymati 6,82 milliard dollarga kamayib, 60,85 milliard dollarni tashkil etdi. Mamlakat umumiy zaxiralarining qariyb 88,2 foizi oltinga to‘g‘ri keladi. Zaxiralarning valyuta qismi o‘tgan oydagi kabi, yana 1,27 milliard dollarga kamayib, 7,57 milliard dollarni tashkil etdi, bu 2025-yil 1-yanvardan beri eng kam ko‘rsatkichdir.
Xalqaro standartlar bo‘yicha O‘zbekiston zaxiralari darajasi juda yuqoriligicha qolmoqda. Ular taxminan 17,5 oylik importni qoplay oladi, Xalqaro valyuta jamg‘armasi tomonidan tavsiya etilgan minimal ko‘rsatkich esa 3 oyni tashkil etadi. Markaziy bank avvalroq zaxiralar tarkibida oltinning yuqori ulushi aktivlarni boshqarishga konservativ yondashuvni aks ettirishini ta’kidlagan edi.
Shu bilan birga, regulyator qimmatbaho metallar narxining o‘zgaruvchanligi xatarlarini hisobga olgan holda portfelni bosqichma-bosqich diversifikatsiya qilishni boshladi. Xalqaro zaxiralar makroiqtisodiy barqarorlikning asosiy vositasi bo‘lib qolmoqda, ular milliy valyuta kursining tebranishlarini yumshatish, tashqi majburiyatlarga xizmat ko‘rsatish va iqtisodiyotni tashqi zarbalardan himoya qilish imkonini beradi.
Source: www.gazeta.uz