️ Peru Mudofaa vaziri Karlos Dias va Tashqi ishlar vaziri Hugo de Zela o‘z lavozimlaridan iste'foga chiqishdi. Bunga sabab, mamlakatning vaqtinchalik prezidenti Xose Mariya Balkasar AQShning Lockheed Martin kompaniyasidan F-16 qiruvchi samolyotlarini sotib olish bo‘yicha 3,5 milliard dollarlik qarorni keyingi saylangan rahbarga qoldirishga qaror qilgan edi. Vazirlar o‘z iste'foga chiqish xatlarida bu qarorga asosiy qarshi ekanliklarini bildirishdi.
️ Balkasar o‘tgan hafta 12 ta yangi samolyotdan iborat dastlabki partiyani sotib olish uchun imzolash marosimini to‘satdan bekor qildi. U mamlakatning eskirgan havo kuchlarini modernizatsiya qilish maqsadida jami 24 ta samolyot sotib olishni rejalashtirgan edi. Balkasar kelishuvdan voz kechmasligini, lekin bunday yirik moliyaviy majburiyatni keyingi prezidentlik ma'muriyati qabul qilishi kerakligini ta'kidladi.
️ Balkasarning qarori ichki va tashqi tomondan, xususan AQSh tomonidan keskin qarshilikka uchradi. AQShning Peru elchisi Berni Navarro 17-aprel kuni ijtimoiy tarmoqlarda ogohlantirish chiqarib, agar AQSh bilan yomon niyatda munosabatda bo‘linsa va AQSh manfaatlari buzilsa, u Trump ma'muriyati nomidan har qanday mavjud vositalardan foydalanib, AQSh va mintaqaning farovonligi va xavfsizligini himoya qilishini aytdi.
️ Biroq, kelishuvning tanqidchilari Peru Fransiya va Shvetsiyaning Dassault Aviation va Saab AB kabi samolyot ishlab chiqaruvchi kompaniyalaridan yanada raqobatbardosh takliflar olganini ta'kidlaydi. Navarro esa bu da'volarni rad etib, AQShning taklifi yuqori darajada raqobatbardosh ekanligini va F-16 samolyotlarini „eng ilg‘or texnologiyali qiruvchi samolyotlar“ deb atadi.
️ Peru siyosiy beqarorlik davrini boshdan kechirmoqda – Balkasar mamlakatning o‘n yil ichidagi to‘qqizinchi prezidenti bo‘lib, u fevral oyida Kongress tomonidan so‘nggi impichment qilingan prezident o‘rniga tayinlangan edi. 3,5 milliard dollarlik qaror 2024-yilda sobiq prezident Dina Boluarte davrida qabul qilingan edi, ammo u oktabr oyida lavozimidan chetlashtirilgan.
️ Bu voqealar Trump ma'muriyati Lotin Amerikasida o‘z ta'sirini oshirishga intilayotgan paytda yuz berdi. AQSh Peru hukumati Xitoy sarmoyasidan uzoqlashishini talab qilmoqda va fevral oyida Chanqay portidagi xitoylik egalik huquqiga norozilik bildirgan edi. Trumpning ittifoqchisi, vakil Mariya Elvira Salazar bu hafta Kongress qo‘mitasida bu portni AQSh uchun xavf deb atadi.
️ Peru hozirda saylov natijalari kechikishlari va qoidabuzarlik da'volari bilan to‘la noaniq prezidentlik poygasiga duch kelmoqda. O‘ng qanot yetakchisi va sobiq birinchi xonim Keiko Fujimori iyun oyidagi ikkinchi bosqichga chiqishi deyarli aniq, ammo unga qo‘shiladigan ikkinchi nomzod hali noma'lum. Yakuniy ovoz hisobi may oyida e'lon qilinishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com