Sudan urushi bo'yicha Berlin konferensiyasi: Tinchlikka umidlar sust, inqiroz chuqurlashmoqda
Britaniya tashqi ishlar vaziri Yvette Kuper bugun Berlinda bo'lib o'tayotgan yirik konferensiyada Sudanning urushayotgan tomonlarini "qon to'kishni to'xtatishga" chaqiradi. Biroq, tahlilchilarning fikricha, bu uchrashuv tinchlik yo'lida jiddiy qadam bo'lishi ehtimoli juda past.
Sudanning halokatli urushining boshlanganiga uch yil to'lgan kuniga to'g'ri kelgan Berlin muzokaralari dunyodagi eng og'ir gumanitar inqirozni yanada kuchaytirib turgan moliyaviy tanqislikni bartaraf etishga yordam berishi kutilmoqda. Xalqaro hamjamiyat bu yil Sudan uchun zarur bo'lgan gumanitar mablag'larning atigi 16 foizini ajratgan, chunki Eron inqirozi diplomatik kanallarni egallab turmoqda.
Britaniya konferensiyada ishtirok etayotgan mamlakatlar qatorida bo'lib, Sudan uchun yangi moliyaviy yordam e'lon qilishni rejalashtirmoqda. Kuper "Emergency Response Rooms" kabi mahalliy ko'ngillilar tarmog'iga mo'ljallangan Britaniya yordamini ikki barobarga oshirib, 15 million funt sterlingga yetkazishini e'lon qiladi.
Urush to'rtinchi yiliga kirgan holda, tezkor qo'shinlar (RSF) va Sudan armiyasi o'rtasidagi jangovar harakatlarning susayish belgilari ko'rinmayapti. So'nggi baholashlarga ko'ra, janglar natijasida 19 milliondan ortiq odam o'tkir ochlikka duch kelmoqda, ba'zi hududlar esa ocharchilik xavfi ostida.
Integratsiyalashgan oziq-ovqat xavfsizligi bosqichlari tasnifi (IPC) so'nggi bahosida Shimoliy Kordofan, G'arbiy Kordofan, Janubiy Kordofan va Shimoliy Darfurning katta qismida "favqulodda" darajadagi ochlik holati qayd etilgan, ba'zi jamoalarda esa bu daraja "halokatli" bo'lib qolgan. Kelgusi oylarda favqulodda ochlik holatining tarqalishi va gumanitar yordamga muhtoj odamlar sonining 22-23 milliongacha yetishi kutilmoqda.
Britaniya vaziri Kuper urushni to'xtatish mumkinligiga umid bildirgan bo'lsa-da, siyosiy jarayon sustlashgan holatda. Manbalarning xabar berishicha, Qo'shma Shtatlar boshchiligidagi, armiyani qo'llab-quvvatlovchi Misr va Saudiya Arabistoni hamda RSFning asosiy homiysi Birlashgan Arab Amirliklari o'rtasidagi muzokaralar "mazmunli taraqqiyot" keltirmagan.
Ekspertlarning umumiy fikriga ko'ra, diplomatik yutuqlar bo'lmaganda, Sudan urushi, ayniqsa janglarning markazida joylashgan Kordofan mintaqasida, yanada og'irlashadi. Daniya qochqinlar kengashi Sudan bo'yicha direktori Pol Bayarsning ta'kidlashicha, "Kordofandagi mojaro yomonlashadi. Hech bir tomon taslim bo'lmaydi, bu ular hududlarni egallab va qayta egallab turishini anglatadi."
Texnologiya ham qon to'kishni kuchaytirishi mumkin, chunki dronlardan tobora ko'proq foydalanish Sudanning yaqinlashayotgan yomg'irli mavsumida urushning an'anaviy to'xtash ehtimolini kamaytiradi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti o'tgan seshanba kuni yanvar oyidan beri Sudan bo'yicha dron hujumlarida qayd etilgan deyarli 700 tinch aholi halok bo'lganini ma'lum qildi.
Source: www.theguardian.com