️ Aviatsiya sanoati jiddiy muammoga duch kelmoqda: jet yoqilg'isi ta'minoti keskin kamayishi mumkin. Bu nafaqat chiptalar narxining oshishiga, balki parvozlarning ommaviy bekor qilinishiga ham olib keladi. Xalqaro Havo Transporti Assotsiatsiyasi (IATA) va Xalqaro Energetika Agentligi (IEA) bu haqda ogohlantirish bergan.
️ Kerosin narxining keskin o'sishi tufayli ko'plab aviakompaniyalar xarajatlarning bir qismini yo'lovchilarga o'tkazmoqda. Ispaniyaning Volotea aviakompaniyasi jo'nashdan 7 kun oldin yo'lovchilardan 14 yevrogacha qo'shimcha to'lov undirishni boshlagan. Ispaniya iste'molchilarni himoya qilish tashkiloti Facua bu amaliyotni noqonuniy deb hisoblab, shikoyat bilan murojaat qilgan.
️ Biroq, eng katta muammo bu chiptalar narxining oshishi emas. Asosiy xavf - yoqilg'i ta'minotidagi uzilishlar tufayli parvozlarning ommaviy bekor qilinishi. Osiyoning ayrim qismlarida bu allaqachon kuzatilmoqda. IATA Yevropada ham yozgi ta'til mavsumi boshlanishi bilan shunday holat yuzaga kelishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
️ Lufthansa kelgusi oylar uchun rejalashtirilgan 20 000 parvozni bekor qilgan. Yevropa Ittifoqida bekor qilingan parvozlar uchun yo'lovchilar masofaga qarab 250 dan 600 yevrogacha kompensatsiya olish huquqiga ega. Biroq, agar aviakompaniya kamida ikki hafta oldin xabardor qilsa, kompensatsiya to'lanmaydi.
️ Favqulodda vaziyatlar (masalan, havo dispetcherlari ish tashlashi yoki tabiiy ofatlar) aviakompaniyalarni kompensatsiya to'lash majburiyatidan ozod qiladi. Ammo yoqilg'i tanqisligi sudda favqulodda holat deb tan olinadimi, noaniq. Nemis iste'molchilar maslahat markazi mutaxassislari yo'lovchilarni bekor qilish bildirishnomalarini diqqat bilan tekshirishga chaqiradi.
️ AQShda vaziyat boshqacha: yo'lovchilarni himoya qilish bo'yicha yagona qoidalar mavjud emas. Har bir aviakompaniya o'z qoidalarini belgilaydi. Bekor qilingan parvozlarda faqat chipta narxi qaytariladi. Shu bilan birga, AQSh importga kam bog'liq bo'lgani uchun yoqilg'i tanqisligidan kamroq zarar ko'rishi kutilmoqda.
️ Yevropa Transport va Atrof-muhit Federatsiyasi ma'lumotlariga ko'ra, Hormuz bo'g'ozi orqali tashiladigan kerosin Yevropa Ittifoqidagi talabning 30 foizini qoplaydi. Urush boshlanganidan beri Yevropa ichidagi parvozlarda yo'lovchi boshiga yoqilg'i xarajatlari 29 yevroga, qit'alararo parvozlarda esa 88 yevroga oshgan.
Source: www.dw.com