Amerika Qo‘shma Shtatlari Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazi (CDC) tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yilda giyohvand moddalarning haddan tashqari dozasi natijasida o‘lim holatlari qariyb 14 foizga kamaygan. Bu ketma-ket uchinchi yil davom etayotgan pasayish tendensiyasini ko‘rsatadi.
2025-yilda AQShda taxminan 70 ming o‘lim qayd etilgan bo‘lib, bu 2024-yildagi 81 mingdan ko‘p o‘limga nisbatan sezilarli kamayishdir. Pasayish tendensiyasi asosan sintetik opioidlar sabab bo‘lgan halokatli giyohvandlik inqirozi bilan kurashayotgan mamlakatda ijobiy qabul qilinmoqda.
O‘lim holatlari eng yuqori cho‘qqiga COVID-19 pandemiyasi davrida erishgan bo‘lib, 2022-yilda 110 ming o‘lim qayd etilgan. Bu ijtimoiy izolyatsiya va davolanish xizmatlaridan foydalanishdagi to‘siqlar bilan bog‘liq edi.
Braun universiteti tadqiqotchisi Brandon Marshall bu pasayishni “dozani oshirib yuborish inqirozining asosiy o‘zgarishi” deb atadi. Mutaxassislar pasayishni nalokson (Narcan) kabi davolash vositalarining keng tarqalishi, fentanilni aniqlash testlari va Xitoyning kimyoviy moddalar eksportidagi cheklovlar bilan izohlamoqda.
Biroq, AQShning yetti shtatida o‘lim holatlari oshgan. Arizona, Kolorado va Nyu-Meksikoda o‘limlar 10 foiz yoki undan ko‘proqqa ko‘tarilgan.
Prezident Donald Tramp ma’muriyati umumiy pasayishni giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurashning muvaffaqiyati sifatida talqin qilmoqda. Oq uy bayonotida giyohvand moddalarning haddan tashqari dozasi “eng dolzarb sog‘liqni saqlash muammolaridan biri” ekanini ta’kidlagan.
FBI direktori Kash Patel ijtimoiy tarmoqlarda agentlik 2025-2026-yillarda 200 milliondan ortiq amerikalikni o‘ldirishga yetadigan fentanilni musodara qilganini da’vo qilgan. Biroq, ekspertlar bunday da’volarni bo‘rttirilgan deb baholamoqda.
Tramp ma’muriyati dozani oshirib yuborishning oldini olishga qaratilgan davlat dasturlarini qisqartirgan, bu faollar tomonidan tanqidga sabab bo‘lgan. Jumladan, o‘tgan oy hukumat fentanil bilan ifloslangan moddalarni aniqlash uchun test chiziqlarini moliyalashtirishni to‘xtatgan.
Source: www.aljazeera.com