Xalqaro shifokorlar tashkiloti “Chegara bilmas shifokorlar” (MSF) G‘azoda homilador ayollar va chaqaloqlar orasida to‘yib ovqatlanmaslik darajasi keskin oshganini ma’lum qildi. Tashkilotning 2024-yil oxiri va 2026-yil boshi oralig‘idagi to‘rtta tibbiy muassasadagi tahliliga ko‘ra, Isroilning oziq-ovqat va gumanitar yordam yetkazib berishga qo‘ygan qattiq cheklovlari to‘yib ovqatlanmaslik inqiroziga sabab bo‘lgan.
MSF ma’lumotlariga ko‘ra, urushdan oldin G‘azoda to‘yib ovqatlanmaslik deyarli kuzatilmagan. Biroq 2023-yil oktabridan beri davom etayotgan harbiy harakatlar natijasida 72 500 dan ortiq odam halok bo‘lgan va infratuzilma vayron qilingan. “To‘yib ovqatlanmaslik inqirozi butunlay sun’iy ravishda yaratilgan. Urushdan oldin bu yerda muammo deyarli yo‘q edi. 2,5 yil davomida gumanitar yordam va tijorat mahsulotlariga tizimli blokada qo‘yildi”, dedi MSFning favqulodda vaziyatlar bo‘yicha tibbiy maslahatchisi Merse Rokaspana.
Tahlil qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, ikkita kasalxonada kuzatilgan homilador ayollarning yarmidan ko‘pi 2025-yil iyunidan 2026-yil yanvarigacha homiladorlik davrida to‘yib ovqatlanmaslikdan aziyat chekkan, 25 foizi esa tug‘ish vaqtida ham to‘yib ovqatlanmagan holatda bo‘lgan. Bunday sharoitda tug‘ilgan chaqaloqlarning 90 foizi muddatidan oldin tug‘ilgan, 84 foizi esa kam vaznli bo‘lgan. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, kam vaznli chaqaloqlarning o‘lim ehtimoli 20 baravar yuqori.
MSF, shuningdek, AQSh va Isroil tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan G‘azo gumanitar jamg‘armasi (GHF) tomonidan tashkil etilgan oziq-ovqat tarqatish markazlarini “harbiylashtirilgan va halokatli” deb atadi. Birlashgan Millatlar Tashkilotiga ko‘ra, G‘azodagi falastinliklarning 60 foizdan ortig‘i uysiz qolgan. BMT, Jahon banki va Yevropa Ittifoqining qo‘shma baholashiga ko‘ra, uy-joylarni tiklash uchun 71 milliard dollardan ortiq mablag‘ kerak bo‘ladi.
O‘tgan yilning oktabridan beri G‘azoda “sulh” amalda bo‘lsa-da, Isroil qo‘shimcha hududlarni egallab, sulh shartlarini buzayotgani aytilmoqda. Sulh shartlariga ko‘ra, har kuni 600 yuk mashinasi oziq-ovqat va yordam olib kirishi kerak edi, ammo amalda atigi 150 ta mashina ruxsat olmoqda.
Source: www.aljazeera.com