AQSh prezidenti Donald Tramp o‘zining Eron bilan so‘nggi 24 soat ichida “juda yaxshi muzokaralar” olib borganini va “kelishuvga erishish juda mumkin”ligini ma’lum qildi. Tehron esa urushni rasman tugatadigan AQSh tinchlik taklifini ko‘rib chiqmoqda.
Oq uyda jurnalistlarga bergan bayonotida Tramp Eronni yadro dasturini to‘xtatishga va Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishga chaqirdi. Agar muzokaralar barbod bo‘lsa, bombardimonni qayta boshlash bilan tahdid qildi: “Bu juda oddiy: Eron yadro quroliga ega bo‘lmasligi kerak, chunki ular qanchalik qattiq bo‘lmasin, biz ularni tirik saqlashni xohlaymiz”.
PBS telekanaliga bergan intervyusida Tramp Xitoyga rejalashtirilgan safaridan oldin Eron bilan kelishuvga erishishga optimistik qarashini bildirdi. “Menimcha, bu juda yaxshi imkoniyat, agar tugamasa, biz ularni yana bombardimon qilishga majbur bo‘lamiz”, dedi u.
Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Esmoil Baqoiy esa kelishuv yaqinligi haqidagi xabarlarni mubolag‘ali deb atadi. U Tehron AQShning so‘nggi taklifiga rasmiy javob hali bermaganini, ammo Pokiston vositachiligida diplomatik xabarlar almashinuvi davom etayotganini aytdi.
Reuters agentligiga ko‘ra, Pokiston manbasi va vositachilik jarayonidan xabardor boshqa bir manba urushni rasman tugatadigan bir sahifali memorandum bo‘yicha kelishuv yaqinligini bildirdi. Bu hujjat Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashishni blokdan chiqarish, AQSh sanksiyalarini olib tashlash va Eron yadro dasturiga cheklovlar o‘rnatish bo‘yicha muzokaralarni boshlaydi.
Eronning yarim rasmiy Tasnim axborot agentligi AQSh taklifida ba’zi qabul qilib bo‘lmaydigan qoidalar borligini, ammo ularni aniqlamaganini xabar qildi. Eron parlamenti deputati Ibrohim Rizoiy esa matnni “haqiqatdan ko‘ra ko‘proq Amerika orzulari ro‘yxati” deb ta’rifladi.
AQSh Davlat departamenti matbuot kotibi Tommi Pigott Vashington Hormuz bo‘g‘ozining vaqtincha yopilishidan kelib chiqadigan qisqa muddatli uzilishlarni aniq ko‘rayotganini, ammo “xalqaro suv yo‘lidan kim foydalanishini bir davlat belgilaydigan vaziyatni normallashtira olmasligini” aytdi.
Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu Tramp bilan Eron muzokaralari haqida gaplashishini va ikkalasi ham boyitilgan uranni Erondan olib chiqish kerakligiga kelishganini bildirdi. Eron esa boyitilgan uranni berishdan qat’iy bosh tortmoqda.
Ayni paytda, AQSH harbiy kuchlari Ummon ko‘rfazida Eron bayrog‘i ostidagi “Hasna” tankerini ogohlantirishlarga rioya qilmagani uchun ishdan chiqarganini e’lon qildi. CENTCOM Eron portlariga blokada “to‘liq kuchda” qolayotganini ta’kidladi.
Source: www.aljazeera.com