Isroil va Livan o‘rtasidagi so‘nggi muzokaralarga qaramay, ekspertlar ijobiy natijaga umid kamligini bildirmoqda. Ayniqsa, mojarodan eng ko‘p zarar ko‘rgan janubiy Livan aholisi bu borada umidsizlikka tushgan.

Aprel oyi o‘rtalarida Vashingtonda Isroil va Livan o‘rtasida 1993 yildan beri birinchi marta tarixiy muzokaralar bo‘lib o‘tdi. Rasmiy ravishda ikki davlat 1948 yildan beri urush holatida.

Shu bilan birga, janubiy Livanda janglar davom etmoqda. Mahalliy Hizbulloh guruhining harbiy qanoti Isroilga raketalar otgan, Isroil esa janubiy Livanni bombardimon qilib, “xavfsizlik bufer zonasi”ni tashkil qilgan. Tanqidchilar buni ishg‘ol deb ataydi.

Germaniyaning Fridrix Ebert jamg‘armasi Bayrut ofisi xodimi Xanna Vossning ta’kidlashicha, Hizbulloh muzokaralarda ishtirok etmayapti, bu esa muvaffaqiyat imkoniyatini cheklaydi. Hizbulloh Livanda chuqur ildiz otgan va to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralardan bosh tortmoqda.

Ekspertlar muzokaralarda kuchlar nomutanosibligini ham ta’kidlamoqda. “Muzokaralar kuch nomutanosibligi muhitida o‘tmoqda”, deydi tahlilchi Husayn al-Muallim. Livan hukumati kuchsiz, Hizbulloh esa mustaqil harakat qila oladi.

Isroil va AQSh Hizbullohni qurolsizlantirishni talab qilmoqda, ammo bu Livanni beqarorlashtirishi mumkin. Tashqi bosim ham mavjud: AQSh Isroilni qo‘llab-quvvatlasa, Eron Hizbulloh orqali o‘z manfaatlarini ilgari suradi.

Janubiy Livanda yashovchi Hanaa Zalghout va Ahmad Ismoil kabi fuqarolar muzokaralardan umid yo‘qligini aytmoqda. “Men uyimni faqat tushimda ko‘raman”, deydi Ismoil. Isroil esa Litani daryosidan shimolga Hizbulloh jangchilarini olib chiqishni talab qilmoqda.

Kuzatuvchilarning fikricha, Isroil “xavfsizlik” bahonasi bilan hududiy o‘zgarishlarni amalga oshirishi mumkin. Moliya vaziri Smotrich hududiy qayta tashkil etish imkoniyatini ko‘targan, Bosh vazir Netanyaxu esa uzoq muddatli harbiy mavjudlikni istisno qilmagan.

Source: www.dw.com