AQSh Prezidenti Donald Trump Eron bilan bo'lgan sulh muddatini uzaytirishni e'lon qildi. Uning aytishicha, AQSh harbiylari rejalashtirilgan hujumni to'xtatib, Tehronning urushni tugatish bo'yicha taklifini kutilmoqda. Trump bu qarorni Pokiston vositachilari iltimosiga binoan qabul qilganini aytdi, sulh esa ertaga, chorshanba kuni tugashi kerak edi.
Trump ijtimoiy tarmoqdagi xabarida shunday dedi: "Shuning uchun men harbiy qismlarimizga blokadani davom ettirishni va barcha boshqa jihatlardan tayyor va qodir bo'lishni buyurdim, shuning uchun ham sulh muddati ularning taklifi taqdim etilguncha va muzokaralar yakunlanguncha uzaytiriladi". Eron hukumati esa Trumpning bayonotiga darhol javob bermadi, yarim rasmiy Tasnim axborot agentligi Tehronning pozitsiyasi "keyinroq rasman e'lon qilinadi" deb xabar berdi.
Trump ijtimoiy tarmoqdagi xabaridan bir necha soat oldin sulhni uzaytirishga qarshi ekanligini aytib, Eronga vaqt tugab qolayotgani haqida ogohlantirgan edi. Uning pozitsiyasidagi bu keskin o'zgarish Eron rasmiylari AQShning mamlakat portlariga qo'ygan dengiz blokadasini qoralagan paytda sodir bo'ldi, bu esa ularning chorshanba kuni Pokistonda bo'lib o'tishi rejalashtirilgan muzokaralarda ishtirok etishiga shubha tug'dirdi.
Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi portlarni blokirovka qilishni "urush harakati" va sulhni buzish deb atadi. U ijtimoiy tarmoqda shunday yozdi: "Eron cheklovlarni neytrallashtirishni, o'z manfaatlarini himoya qilishni va zo'ravonlikka qarshilik ko'rsatishni biladi". Trump esa Tehron rahbariyatidagi kelishmovchiliklar diplomatik sa'y-harakatlarni sekinlashtirib qo'yayotganini ta'kidladi.
AQSh rahbari Tehron rahbariyatida jiddiy bo'linishlar borligini da'vo qilsa-da, Al Jazeera muxbiri Ali Hoshim Tehron shahridan bergan ma'lumotga ko'ra, bu "noto'g'ri tushuncha". Hoshimning aytishicha, sobiq oliy rahbar Oyatulloh Ali Xomenei o'ldirilganidan beri Eron rahbariyati juda birlashgan, chunki yangi rahbar Mojtaba Xomenei va uning atrofidagi doira so'nggi 15 yil davomida birga ishlagan jamoa hisoblanadi.
Eron va AQSh 8 aprelda ikki haftalik sulhga kelishgan, ammo kelishuv Livonni sulhga kiritish va Hormuz bo'g'ozini nazorat qilish masalalaridagi kelishmovchiliklar tufayli buzilgan, bu esa davom etayotgan keskinliklarga olib keldi. Urushni tugatish uchun AQSh Eronning yadro dasturini to'liq to'xtatishni, shuningdek, mamlakatning raketa ishlab chiqarishini va Hizbulloh va Hamas kabi mintaqaviy ittifoqchilariga qo'llab-quvvatlashini cheklashni talab qilmoqda. Tehron esa fuqarolik yadro dasturining bir qismi sifatida o'z mamlakatida uran boyitish huquqini ta'kidlab, an'anaviy harbiy qobiliyatlari va mintaqaviy siyosati bo'yicha imtiyozlar berishdan bosh tortdi.
Source: www.aljazeera.com