Strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi yana yopildi, bu Eron va Amerika Qo‘shma Shtatlari o‘rtasidagi keskinlikning davom etishini ko‘rsatmoqda. Eronning nufuzli parlament spikeri Muhammad Baqer Qalibaf tinchlik kelishuvi hali ham “uzoq” ekanligini aytdi, garchi muzokaralar ma’lum darajada oldinga siljigan bo‘lsa ham. Bu bayonot ikki davlat o‘rtasidagi kelishmovchiliklar hal qilinishidan oldin ko‘p vaqt ketishini anglatadi.

Pokistonda o‘tkazilgan yuqori darajadagi muzokaralar kelishuvga olib kelmaganidan so‘ng, vositachilar harakatlarini davom ettirmoqda. Eron hukumati, AQSh rejimi Eron portlariga qo‘ygan blokadani olib tashlamaguncha, bu muhim dengiz savdo yo‘lini yopib qo‘yishini e’lon qildi. Bu qaror global neft va gaz tashishiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, chunki bo‘g‘oz dunyo neftining taxminan 20 foizini o‘tkazadi.

Eronning Islomiy Inqilobiy Gvardiyasi (IRGC) har qanday ruxsatsiz bo‘g‘ozdan o‘tishga urinish “dushman bilan hamkorlik” deb hisoblanib, bunday kemalarga nishon olinishini ogohlantirdi. Bu tahdid mintaqaviy xavfsizlikni yanada murakkablashtirib, xalqaro dengizchilik uchun xavf tug‘diradi. Hozirgi ikki haftalik o‘t ochmaslik muddati chorshanba kuni tugaydi, agar u uzaytirilmasa, vaziyat yanada keskinlashishi mumkin.

Vaziyat global energiya bozorlariga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda, chunki bo‘g‘ozning yopilishi neft narxlarining oshishiga olib kelishi kutilmoqda. Eron va AQSh o‘rtasidagi muzokaralar davom etayotgan bo‘lsa-da, Qalibafning so‘zlari shuni ko‘rsatadiki, kelishuvga erishish uchun hali ko‘p sa’y-harakatlar talab qilinadi. Bu keskinlik mintaqaviy barqarorlikka tahdid solib, xalqaro hamjamiyatni chalg‘itishda davom etmoqda.

Source: www.aljazeera.com