O‘zbekiston parlamentida ayollar va voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik ishlarini ichki ishlar organlaridan prokuraturaga o‘tkazishni nazarda tutuvchi qonun qabul qilindi. Biroq, Nemolchi.uz loyihasi rahbari Irina Matviyenko bu o‘zgartirishlarni tizimli muammolarni hal qilmaydigan, yarimchala chora deb baholadi. Uning ta’kidlashicha, qonun jinsiy ekspluatatsiya bilan bog‘liq bo‘lgan, lekin rasman jinsiy erkinlikka qarshi jinoyatlar bobiga kirmaydigan moddalarni, masalan, voyaga yetmaganlarni pornografik mahsulotlarga jalb qilish yoki odam savdosi kabi jinoyatlarni qamrab olmaydi.

Matviyenko, Jinoyat-protsessual kodeksining 345-moddasi 11-qismiga alohida e’tibor qaratib, bu qoida kelajakda “Xorazm ishi” kabi murakkab holatlarda prokuratura o‘rniga ichki ishlar organlarining tergov olib borishiga olib kelishi mumkinligini ta’kidladi. Uning fikricha, hozirgi tahrir tizimli yondashuvni ta’minlamaydi va prokurorlarga “qo‘lda boshqarish” imkoniyatini beradi, bu esa jabrlanuvchilarning to‘liq himoyasiga xalaqit beradi.

Muhim jihati shundaki, qonun loyihasi jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazilmagan. Bosh prokurorning birinchi o‘rinbosari Bahriddin Valiyev ma’ruzasidan so‘ng deputatlar hech qanday savol bermadi, qonun birorta ham qarshi ovozsiz qabul qilindi. Qonunchilik palatasi spikeri Nuriddin Ismoilov buni “fraksiyalar yig‘ilishlarida muhokama qilingan” deb izohladi, garchi 2018-yilda joriy etilgan majburiy jamoatchilik muhokamasi talabi 2022-yilda zaiflashtirilgan bo‘lsa-da.

Matviyenko prezidentning ushbu qonunni imzolamasligiga va uni takomillashtirish uchun qaytarishiga umid bildirdi, chunki u “islohotlar emas, balki bir ko‘zbo‘yamachilik” deb hisoblaydi. U davlatning ayollar va bolalarni himoya qilishni kuchaytirish uchun yarimchala choralar bilan cheklanmasligi, balki kompleks yondashuvni qo‘llashi kerakligini ta’kidladi. Bu holat O‘zbekistonda jinsiy zo‘ravonlikka qarshi kurashda samaradorlik va shaffoflik muammolarini ochib beradi.

Source: www.gazeta.uz