Amerika Qo‘shma Shtatlari Iroqqa AQSh dollari jo‘natmalarini to‘xtatdi va Iroq armiyasi bilan bir qator xavfsizlik hamkorlik dasturlarini to‘xtatdi. Bu haqda The Wall Street Journal nashri iroqlik va amerikalik rasmiylarga tayanib xabar berdi.
Nashrga ko‘ra, yaqinda Iroqqa yuborilishi kerak bo‘lgan 500 million dollarlik yuk samolyoti AQSh Moliya vazirligi tomonidan bloklangan. Bu mablag‘lar Nyu-Yorkdagi Federal Rezerv Bankidagi hisoblarda saqlanayotgan Iroq neft daromadlaridan olingan.
To‘xtatilgan transfer fevral oyi oxirida AQSh-Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan beri Vashington tomonidan kechiktirilgan ikkinchi rejalashtirilgan dollar jo‘natmasi bo‘ldi.
Bu qadam Vashingtonning Bag‘dodni AQShga yaqinlashtirish va deyarli sakkiz haftalik urush davomida Eron bilan uzoq muddatli aloqalarni susaytirishga undash siyosati bilan bog‘liq.
Undan oldin Iroqdagi Eron bilan bog‘langan guruhlar AQSh harbiy ob’ektlari va qo‘shni davlatlarga hujumlar uyushtirgan, bu hujumlar Tehronni qo‘llab-quvvatlash maqsadida qilingani aytilgan edi.
AQSh, shuningdek, Iroqda Eron bilan bog‘langan qurolli guruhlarga, jumladan, Iroq davlat xavfsizlik tizimiga rasman kiritilgan Xalq safarbarlik kuchlari (PMF) tarkibidagi guruhlarga havo hujumlarini amalga oshirgan.
Seshanba kuni Iroq markaziy banki to‘xtatilgan jo‘natmalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri izoh bermadi, biroq yetarli miqdorda AQSh valyuta zaxiralariga ega ekanligini bildirdi.
2003-yilda AQSh boshchiligidagi Iroqqa bostirib kirishdan so‘ng, Vashington Iroq neft daromadlarini boshqarishni o‘z nazoratiga olgan va o‘nlab milliard dollarlarni Nyu-Yorkdagi Federal Rezerv Bankiga joylashtirgan.
Garchi bu kelishuv Iroq iqtisodiyotini barqarorlashtirish vositasi sifatida taqdim etilgan bo‘lsa-da, tanqidchilar bu AQShga o‘zi bosib olgan mamlakat ustidan katta ta’sir kuchini berganini, Vashingtonga Iroq moliya tizimi va uning neft boyliklariga kirishiga ta’sir o‘tkazish imkonini berganini ta’kidlaydi.
Keyinchalik har yili Bag‘dodga katta miqdordagi naqd pul jo‘natmalari yuborilib, iqtisodiyotni ishlashini ta’minlagan va Iroqning AQSh nazoratidagi moliyaviy kanallarga qaramligini kuchaytirgan.
AQSh rasmiylari The Wall Street Journal’ga jo‘natmalarni to‘xtatish vaqtinchalik ekanligini aytgan, biroq yetkazib berish qayta tiklanishi uchun Iroq qanday qadamlar qo‘yishi kerakligini aniqlamagan.
2022-yildan beri hokimiyatda bo‘lgan Bosh vazir Muhammad Shia al-Sudani ikkinchi muddatga AQSh yordamini izlamoqda, shu bilan birga Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan qurolli guruhlar bilan to‘qnashuvdan qochmoqda.
Source: www.aljazeera.com